Het zelfbeeld van een kind: Wat ouders en opvoeders kunnen doen
Hoe ziet een kind zichzelf? Voelt het zich krachtig en zelfverzekerd, of juist onzeker en twijfelend? Het zelfbeeld van een kind is bepalend voor zijn ontwikkeling en wordt sterk beïnvloed door de mensen om hem heen.
Op 1 april gaf ontwikkelingspsycholoog en systeemtherapeut Steven Pont tijdens een lezing die Sinne samen met de Centrale Oudercommissie voor ouders en verzorgers organiseerde, inzicht in hoe ouders en opvoeders kunnen bijdragen aan een positief zelfbeeld bij kinderen.
Zelfbeeld: Een Spiegel van de Omgeving
Kinderen worden niet geboren met een zelfbeeld; dit ontwikkelt zich in de eerste levensjaren. Hun zelfbeeld is als een spiegel: ze kijken naar de reacties van anderen om te begrijpen wie ze zijn. Complimenten, kritiek en de manier waarop volwassenen met hen omgaan, hebben een enorme invloed.
Bijvoorbeeld: als een kind een tekening maakt en een ouder of opvoeder zegt: “Wat een mooie tekening!”, dan leert het kind dat zijn werk gewaardeerd wordt. Maar als de reactie is “Waarom heb je de zon paars gekleurd?”, kan het kind gaan twijfelen aan zijn keuzes. Dit soort kleine interacties vormen stap voor stap het zelfbeeld van een kind.
Sociale Media en het zelfbeeld
Steven Pont waarschuwt ook voor de invloed van moderne technologie op het zelfbeeld van kinderen. In een wereld waarin sociale media een grote rol spelen, vergelijken kinderen zichzelf steeds vaker met anderen. Hierdoor kunnen ze onzeker worden over wie ze zijn en wat ze kunnen. Minder persoonlijk contact en het ideaalbeeld dat online wordt geschetst, kunnen het zelfbeeld verstoren.
Een belangrijke tip voor ouders en opvoeders is om kinderen te helpen relativeren: “Wat je online ziet, is niet altijd de werkelijkheid.” Door open gesprekken te voeren over sociale media en zelfvertrouwen, kunnen we kinderen helpen stevig in hun schoenen te staan.
Van complimenten tot zelfvertrouwen
Hoe kunnen we kinderen helpen een gezond zelfbeeld op te bouwen? Pont adviseert om het proces te waarderen, niet alleen het resultaat. In plaats van “Wat een mooie tekening!” kun je beter zeggen: “Wat heb je hard gewerkt aan die tekening!” Dit leert een kind dat inzet belangrijk is en dat fouten maken erbij hoort.
Daarnaast is het belangrijk om echt te luisteren naar wat een kind vertelt, zodat het zich gezien en gehoord voelt. Fouten toe te laten en kinderen te leren dat falen een onderdeel is van leren. En een positief rolmodel te zijn: kinderen kopiëren het gedrag en de houding van volwassenen.
Samen bouwen aan een sterk zelfbeeld
Als ouders en opvoeders hebben we een grote invloed op hoe kinderen zichzelf zien. Door positieve bevestiging, open gesprekken en realistische verwachtingen helpen we hen een stevig en gezond zelfbeeld te ontwikkelen. Zo geven we hen de beste basis voor de toekomst!
Wil je meer weten over dit onderwerp? Kijk op de website van Steven Pont voor zijn lezingen en inzichten: www.stevenpont.nl.